Dr.Sinan Tanyolaç: Genlerimiz.. Rezil de eder Vezir de

Küçüklüğümde bana ‘Ne olmak istiyorsun?’ diye sorduklarında cevabım ‘ Doktor olacağım’ olurdu. O zamanların popüler mesleği olmasından mı yoksa çocukluktan beri hastaneler ile haşır neşir olduğumdan mıdır bu cevabı verirdim.

Lise yıllarımda ise popüler bölüm ‘ Endüstri Mühendisliği’ idi. Halen ne iş yaptıklarını çözemesem de o dönemin en parlak öğrencilerinin tercihi bu olmuştu. Laf aramızda akrabalar arasından da bu bölümü seçenler oldu.

Günümüzde ise çocuklara veya lise çağındakilere sorulduğunda “Genetik Mühendisliği” en çok istenilen bölüm.

Peki nedir gençlerin en çok olmak istedikleri veya onları cezbeden ‘ Genetik’?

1998 yılında Başkan Clinton’un onay verdiği ‘ İnsan Genom Projesi’ ile genetik haritamızın çıkartılması projesi hız kazandı. O zamandan bu yana tıp alanında en hızlı veri üretilmesi, teknolojinin de buna katkısıyla, genetik bölümünde oldu. On yıl önce 400 kişide bakılan bir mutasyonun önemli katkı yaptığı kabul edilirken, şu anda onbinlerce kişide bir milyondan fazla mutasyonun bakılabildiği bir dönem içerisindeyiz.

Nadir rastlanılan genetik hastalıkların tedavisinde gen nakli günümüzde başarıyla uygulanmaktadır. Yaygın olarak görülen kalp hastalıkları, şeker hastalığı ve şişmanlıkta ise bu hastalıkların nedenlerinin anlaşılmasında genetik çalışmalar üzerine yoğunlaşılmış durumda.

Hepimizin belki birçok kez duyduğu ‘ Ne yesem yarıyor, veya o kadar yemek yiyor yine de kilo almıyor bu nasıl bir vücut?’ söylemlerinin arkasında biraz da genetik yatkınlığımız mevcut.

Bu konudaki teorilerden en kabul edilmiş olanı ‘thrifty ( tutumlu, idareli) genler’ teorisi.

İnsanlığın başlangıcı olan Afrika’nın savanlarında, tuz az bulunan bir maddeydi ve insanlar hayatta kalabilmek için yaşadıkları ortama adapte olmak zorundaydılar. Genetik yapıları bu ortama uygun olmayanlar öldü ve ancak genetik yapısı uygun olanlar nesillerini devam ettirdi. Asırlar sonrasında Amerika’da yaşayan zencilerde tuz kullanımının bollaşması nedeniyle yüksek tansiyonun görülmesi, tutumlu genlerinin kalıtımsal olarak bu insanlara geçmesi ve neden Afrika kökenlilerde yüksek tansiyona sık rastlandığını açıklamıştır.

Bir başka örnek ise, Pasifik adalarındaki bir grup yerlinin komşu adaya taşınması sırasında yolda açlık olması ve genetik yapısı güçlü olanların hayatta kalıp nesillerini devam ettirmesi sonrasında adaya gelen Alman sömürgecilerin sayesinde besin maddelerine ulaşmanın kolaylaşması sonrası, aşırı şişmanlayıp, şeker hastası olmalarıdır.

O yüzden benim de sıkça karşılaştığım sorulardan biri olan ‘ Ne yesem yarıyor veya ne yesem kilo yapmıyor’ gibi yakınmaların kaynağında biraz da atalarımızdan aldığımız kalıtımın rolü var.

Haftaya ‘Adetlerim.. Tik tak.. Saat gibi mi olmalı?’

Biz kadınız-Kadın sitesi [Sağlık-Prof. Dr. Kemal Arıkan-Dr.Sinan Tanyolaç ]

Prof.Mehmet Kemal Arıkan

Prof.Mehmet Kemal Arıkan, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalına bağlı..Detaylı bilgi için tıklayınız..