Dr.Sinan Tanyolaç:Fransız Paradoksu (çelişkisi), sigara ve şarap

Fransız kültürünün üzerimizdeki etkileri hiç de az değildir. 19. yüzyılın başlarından itibaren toplumumuzu etkilemeye başlamıştır. Örneğin bir doğu iline gittiğinizde size oranın ne kadar güzel olduğunu anlatmak için yapılan kıyaslama veya politikacıların seçmenlerine söylediği söz “ burası doğunun Paris’i ” olur genellikle. Mutfak kültüründen bahsederken hep “Dünyada üç mutfak vardır Fransız, Çin ve Türk” cümlesi kulağımıza yabancı gelmiyordur. Hepimizin Fransız okullarından mezun olmuş en az bir veya iki tanıdığı da vardır. Olaylara Fransız kalmak da günlük hayatta kullandığımız bir terimdir.

Peki Fransız paradoksu nedir?

Fransız toplumunda sigara kullanma alışkanlığı ve alkol tüketiminin yüksek olmasına rağmen kalp hastalıklarına yakalanma oranı düşüktür. Bu paradoksun çeşitli açıklamaları mevcuttur.

Paradoksu yaratan nedenlerden en önemlisi Fransızların şarap tüketmesidir. Şarap, polifenol denilen, vücutta kadınlık hormonu östrojene benzer etki gösteren kimyasal bir grup içerir. Polifenol genellikle meyvelerin kabuklarında yüksek düzeyde bulunur. Kırmızı şarabın beyaz şaraba göre tercih edilme sebeblerinden biri de kırmızı şarap yapımında üzümlerin yapım aşamasında daha fazla bırakılması ve polifenol maddelerinin şaraba daha fazla geçmesi nedeniyle olduğu düşünülmektedir. Bu grubun en bilinen üyesi resveratroldur. Resveratrol ile yapılan çalışmalarda, kalp hastalığına yol açtığı bilinen faktörlerde anlamlı bir düzelme olduğu gösterilmiştir. İlaç olarak kullanımı mevcut olmak ile birlikte, çok yüksek dozlarda alınması gerektiğinden şu andaki mevcut, satılmakta olan dozlarda herhangi bir etkisi yoktur. Bu sorun üzerine bilimsel çalışmalar devam etmekte ve sentetik polifenollerin araştırıldığı çalışmalar umut vaad etmektedir.

Fransız paradoksunun açıklamalarından bir tanesi de hepimizin aklına gelen “Akdeniz mutfağı “ olacaktır. Bol zeytinyağı, bol sebze ile karakterize olan Akdeniz tarzı yemekler gerek şişmanlık tedavisinde diyet olarak, gerekse kalp ve damar hastalıklarından korunmada, yenilmesi gerekenler listesinin başındadır. Bilimsel çalışmalar yemekte zeytinyağı veya kanola yağı gibi doymamış yağların kullanılmasının sağlıklı olacağı yönündedir. Fakat bu doymamış yağların tek başına kullanılmasının enerjiyi harcayan kaslarda toksik etkilerinin olduğu, kas hücrelerimizin yakıt olarak doymamış-doymuş yağlar ile daha iyi çalıştığını bildirmişlerdir. Fransız yemeklerindeki sır ise zeytinyağı ile tereyağının birlikte kullanılmasıdır.

Fransız paradoksuna yol açan diğer etkenler olabilir, fakat her ne kadar bir Fransız gibi yemek yapamasam da yemeklerde iki tür yağı kullanmaya ve polifenol alımına dikkat etmekteyim.

Haftaya ‘ Tüylenme Problemimiz mi?’

Biz kadınız-Kadın sitesi [Sağlık-Prof. Dr. Kemal Arıkan-Dr.Sinan Tanyolaç ]

Prof.Mehmet Kemal Arıkan

Prof.Mehmet Kemal Arıkan, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalına bağlı..Detaylı bilgi için tıklayınız..